
HIDRELLEZ; Hızır ve İlyas’ın yer yüzünde buluştukları gün olarak kutlanmaktadır.Hızır ve İlyas (a.s)'ın buluşarak sohbet ederler ve bu günlerde vakitlerini Allah yolunda olmanın ve birlikteliklerinin verdiği sevinçle kuvvet bulurlardı. Hızır (a.s)'ın Allah'ın lütfu ile dolaştığı yerde yeşillikler çıkar ve çorak yerler çiçeklere bezenirdi.Hz. Peygamber (s.a.s), Hızır (a.s)'a Hızır denmesinin sebebini izah ederken; "Hızır otsuz kuru bir yere oturduğunda ansızın o otsuz yer yeşillenerek hemen dalgalanırdı"buyurmaktadır (Tecrîdî Sarih tercümesi, IX, 144).
Hızır, yaygın bir inanca göre, hayat suyu (ab-ı hayat) içerek ölmezliğe ulaşmış; zaman zaman
özellikle baharda insanlar arasında dolaşarak zor durumda olanlara yardım eden, bolluk-bereket
ve sağlık dağıtan, Allah katında ermiş bir ulu ya da peygamberdir. Hızır’ın hüviyeti, yaşadığı yer
ve zaman belli değildir. Hızır, baharın, baharla vücut bulan taze hayatın sembolüdür
Halk inançlarında Hıdrellez:
Hıdrellez, halk arasında ölümsüzlük sırrına erdiklerine ve biri karada, diğeri denizde darda kalanlara yardım ettiklerine inanılan Hızır ve İlyas Peygamberlerin yılda bir defa bir araya
geldikleri gün olarak kabul edilir. Ancak bu beraberlikte ismi yaşatılmasına rağmen, uygulamada İlyas'ın şahsiyeti tamamıyla silinerek Hızır motifi öne çıkarılmıştır.
Hızır (a.s.) zaman zaman bazı kimselere görünür, darda kalanlara yardım eder, hayırlı ve güzel yerlerde bulunur.
Ülkemizde Hıdrellez Bayramı 6 Mayıs tarihinde kutlanır. Bugün Hıristiyanlarca da baharın ve doğanın uyanmasının ilk günü olarak kabul edilir; bu günü Ortodokslar Aya Yorgi, Katolikler St.Georges Günü olarak kutlamaktadırlar.

Mevsimlik bayramlarımızdan biri olan Hıdrellez, ülkemizde etkin bir biçimde kutlanmaktadır.
Büyük şehirlerde daha az olmak üzere, kasaba ve köylerde hıdrellez için önceden hazırlıklar yapılır. Bu hazırlıklar, evin temizliği, üst-baş temizliği, yiyecek-içeceklerle ilgili
hazırlıklardır.
Hıdrellez gününden önce evler baştan başa temizlenir. Çünkü temiz olmayan evlere Hızır’ın uğramayacağı düşünülür. Hıdrellez günü giyilmek üzere yeni elbiseler, ayakkabılar alınır.
Hıdrellez gecesi Hızır’ın uğradığı yerlere ve dokunduğu şeylere feyiz ve bereket vereceği inancıyla çeşitli uygulamalar yapılır.
Yiyecek kaplarının, ambarların ve para keselerinin ağızları
açık bırakılır. Ev, bağ-bahçe, araba isteyen kimseler, Hıdrellez gecesi herhangi bir yere istediklerinin küçük bir modelini yaparlarsa Hızır’ın kendilerine yardım edeceğine inanırlar
- hıdrellez sabahı gün dogmadan kalkılması gerekir. geç kalkanların kısmetlerinin o sene
boyunca kapalı olacağına inanılır. sokak kapılarına paslı teneke asılarak geç kalkanlar kınanır.
- su kenarlarında genç erkekler, kızların kısmetlerini açmak için sögüt dalı ile sırtlarına vurur.
- gün dogmadan yazılan dilekler nehire veya suya atılırsa dileklerin kabul edilecegine inanılır.
- bugün is yapılmaz.
- sabah erkenden çimenlerin üzerinden yuvarlanılır, böylece saglıklı olunacağına inanılır.
- bugün salıncakta sallanılırsa hastalıklardan arınıldıgına, günahların döküldügüne inanılır.
Hızır Peygamber; zor durumda kalanların yardımına koşarak Allah'ın yardımı ile insanların dileklerini yerine getirir, kalbi temiz, iyiliksever insanlara yardım eder, uğradığı yerlere bolluk, bereket, zenginlik sunar, kıtlığı önler, kertlere derman, hastalara şifa verir.
Bitkilerin yeşermesini, hayvanların üremesini, insanların kuvvetlenmesini sağlar. İnsanların şanslarının açılmasına yardım eder, uğur ve kısmet sembolüdür.
Hıdrellez Anadolu'nun her köşesinde farklı geleneklerle kutlanır. Dilekler kağıtlara yazılarak ya o
yörede kutsal sayılan yerlere, ya gül ağacının dibine gömülür ya da akan suya bırakılır. Çocu ğu
olmayan kadınlar gül dalına veya ağaç dalına salıncak kurup, içine oyuncak bebek bırakır.
Kısmeti kapalı olduğuna inanılan genç kızlar için ise "Niyet Çömleği" hazırlanır. 5 Mayıs günü bir
çömleğin içine bekar kızlardan toplanan yüzük, kolye, boncuk ve benzeri eşyalar konur.
Çömleğin içerisi su ile doldurulur. Ağzına yeşillik konur, üzeri kırmızı yemeni ile örtül üp, bir kilit
ile kilitlenir ve bir gül ağacının dibine saklanır. Ertesi sabah çömleğin başına genç bir kız
oturtulur. Kısmetinin açılması duası ve dileği ile kilit, kızın başında açıldıktan sonra sıra ile
maniler söylenerek çömlekten eşyalar çıkarılır.
Hastalığı olanlar elbisenin bir parçasını gül dalına asarlar. Hıdrellez ateşine "Hastalıklar,
kötülükler, dağlara taşlara olsun" diyerek taş atılır.
Bereket, bolluk ve uğur getirmesi için kapı, pencere, ambar ve yiyecek kaplarının ağzı açık
tutulur. İçinde para bulunan kaseler gül dalına asılır veya dibine bırakılır. Bu paralar ertesi gün
alınarak cüzdanlarda saklanır ve yıl boyunca harcanmaz.
Hıdrellez günü evin bereketinin azalmaması, gelecek yıla kadar devam etmesi için ekmek,
hamur, un gibi bereketin sembolü yiyecekler kimseye verilmez. Dikiş dikilmez, eğer dikiş
dikilirse, dikiş dikenin o yıl çok yılan göreceğine inanılır. Çamaşır yıkanmaz, hamile kadın
salıncakta sallanmaz, aksi takdirde her iki durumda da dolu yağacağına inanılır. Un elenmez,
elenirse o yıl çok sinek olacağına inanılır.
Makas tutulmaz, tutulursa hayvanı olanların hayvanlarını kurtların kapacağına inanılır. Diğer bir
uygulama da makas ellenmez, dikiş dikilmez; yoksa doğacak çocukların dudaklarının yarık
olacağına inanılır.
Hıdrellez kutlamaları daima yeşillik, ağaçlık alanlarda, su kenarlarında, bir türbe ya da yatırın
yanında yapılmaktadır. Hıdrellezde baharın taze bitkilerini ve taze kuzu eti ya da kuzu ciğeri
yeme adeti vardır. Baharın ilk kuzusu yenildiği zaman sağlık ve şifa bulunacağına inanılır.
Bugünde kırlardan çiçek veya ot toplayıp onları kaynattıktan sonra suyu içilirse bütün hastalıklara
iyi geleceğine, bu su ile kırk gün yıkanılırsa gençleşip güzelleşileceğine inanılır.